ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
24ο Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο Ιστορίας & Αρχαιολογίας:
«Από την Αρχαιότητα στη Σύγχρονη Εποχή»
Αθήνα, 1–5 Ιουνίου 2026 | Αθηναϊκό Ινστιτούτο (ΑΘΙΝ)
Αθήνα, 1 Ιουνίου 2026
Η Παγίδα του Θουκυδίδη ανήκει στον Ηρόδοτο:
Μία ακαδημαϊκή ανάλυση για τον αμερικανο-κινεζικό ανταγωνισμό
Το 24ο Ετήσιο Διεθνές Συνέδριο Ιστορίας και Αρχαιολογίας ξεκίνησε σήμερα, Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026, στην Αθήνα. Την εναρκτήρια ομιλία του συνεδρίου πραγματοποίησε ο κ. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος, Πρόεδρος του Αθηναϊκού Ινστιτούτου και Adjunct Professor στο Πανεπιστήμιο του Tennessee (Knoxville, ΗΠΑ). Ο κ. Παπανίκος παρουσίασε την εργασία του με τίτλο: «Η Παγίδα του Θουκυδίδη έναντι της Προειδοποίησης του Ηροδότου: Ένας πόλεμος ΗΠΑ–Κίνας δεν έχει σίγουρο νικητή».
Αφορμή για την ανάλυση αποτέλεσε η πρόσφατη επίσημη επίσκεψη του Προέδρου Donald Trump στην Κίνα (13–15 Μαΐου 2026), κατά την οποία ο Κινέζος Πρόεδρος Xi Jinping επανέλαβε τη θέση του ότι οι δύο υπερδυνάμεις μπορούν να αποφύγουν μια στρατιωτική σύγκρουση.
Η ανάλυση του κ. Παπανίκου αναπτύσσει τρεις κεντρικές θέσεις. Πρώτον, υποστηρίζει ότι η λογική που αποδίδεται στον Θουκυδίδη —η αναπόφευκτη σύγκρουση μεταξύ μιας ανερχόμενης και μιας καθεστηκυίας δύναμης— είχε ήδη διατυπωθεί από τον Ηρόδοτο στις Ιστορίες του, μέσα από την αφήγηση του πολέμου μεταξύ Λυδίας και Περσίας. Δεδομένου ότι ο Ηρόδοτος δίδασκε στην Αθήνα όταν ο νεαρός Θουκυδίδης παρακολουθούσε τις διαλέξεις του, η πνευματική προτεραιότητα της λεγόμενης «Παγίδας του Θουκυδίδη» ανήκει στον «πατέρα της ιστορίας».
Δεύτερον, η ιστορική εξέταση των πολέμων που περιγράφουν ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης δείχνει ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένος νικητής: και στις δύο περιπτώσεις επικράτησε η οικονομικά ασθενέστερη δύναμη —η Περσία έναντι της Λυδίας και η Σπάρτη έναντι της Αθήνας. Καθοριστικός παράγοντας αποδείχθηκε η ηγεσία και όχι ο πλούτος.
Τρίτον, ο κ. Παπανίκος εκτιμά ότι ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας είναι πολύ πιθανό να παραμείνει κυρίως οικονομικός. Η Κίνα αντιμετωπίζει άλυτες περιφερειακές εντάσεις —στην Ταϊβάν, στη Νότια Σινική Θάλασσα και στα σύνορα με την Ινδία— που δεν της επιτρέπουν να αμφισβητήσει αποφασιστικά την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, διαθέτουν δημοκρατικούς θεσμούς που λειτουργούν ως φραγμός στις υπερβολές, θεσμούς που η αρχαία Αθήνα δεν γνώρισε.
Το συνέδριο συνεχίζεται έως τις 5 Ιουνίου 2026 στην Αθήνα, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών από όλο τον κόσμο. Το πρόγραμμα του συνεδρίου είναι διαθέσιμο εδώ: https://www.atiner.gr/2026his-pro.
Επικοινωνία: Αθηναϊκό Ινστιτούτο (athin@athin.gr).
